Ως γονιός, έχετε την ευθύνη να ενθαρρύνετε το παιδί σας να αναπτύξει τη νοημοσύνη του. Η συναισθηματική νοημοσύνη (EQ) ορίζεται ως η ικανότητα ενός ατόμου να εκφράζει και να διαχειρίζεται σωστά τα συναισθήματά του σεβόμενος τα συναισθήματα των άλλων. Είναι ένα σύνολο δεξιοτήτων που τα παιδιά μπορούν να αρχίσουν να μαθαίνουν σε οποιαδήποτε ηλικία.

Οφέλη της Συναισθηματικής Νοημοσύνης

Τις τελευταίες δεκαετίες, μελέτες έχουν δείξει ότι η συναισθηματική νοημοσύνη παρέχει μια ποικιλία πλεονεκτημάτων που θα βοηθήσουν πολύ το παιδί σας σε όλη του τη ζωή. Ακολουθούν μερικοί λόγοι γιατί η συναισθηματική νοημοσύνη αποτελεί πλεονέκτημα:

  • Το υψηλό EQ συνδέεται με το υψηλό IQ. Τα παιδιά με υψηλότερα επίπεδα συναισθηματικής νοημοσύνης έχουν καλύτερες επιδόσεις σε τυποποιημένα τεστ. Τείνουν επίσης να έχουν υψηλότερους βαθμούς.
  • Καλύτερες σχέσεις. Οι δεξιότητες συναισθηματικής νοημοσύνης βοηθούν τα παιδιά να διαχειριστούν τις συγκρούσεις και να αναπτύξουν βαθύτερες φιλίες. Οι ενήλικες με υψηλά επίπεδα συναισθηματικής νοημοσύνης αναφέρουν επίσης καλύτερες σχέσεις στην προσωπική και επαγγελματική τους ζωή.
  • Το EQ της παιδικής ηλικίας συνδέεται με υψηλότερη επιτυχία κατά την ενήλικη ζωή. Μια 19χρονη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο American Journal of Public Health διαπίστωσε ότι οι κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες ενός παιδιού στο νηπιαγωγείο μπορεί να προβλέψουν τη δια βίου επιτυχία. Τα παιδιά που ήταν σε θέση να μοιραστούν, να συνεργαστούν και να ακολουθήσουν οδηγίες στην ηλικία των 5 ετών είχαν περισσότερες πιθανότητες να αποκτήσουν πτυχία κολεγίου και να αρχίσουν να εργάζονται με πλήρους απασχόλησης δουλειές από την ηλικία των 25 ετών.
  • Βελτιωμένη ψυχική υγεία . Τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα συναισθηματικής νοημοσύνης είναι λιγότερο πιθανό να εμφανίσουν κατάθλιψη και άλλες ψυχικές ασθένειες.

Τα οφέλη της συναισθηματικής νοημοσύνης έχουν νόημα. Ένα παιδί που μπορεί να ηρεμήσει τον εαυτό του όταν αισθάνεται θυμό είναι πιθανό να τα πάει καλά σε δύσκολες συνθήκες. Και ένα παιδί που μπορεί να εκφράσει τα συναισθήματά του με υγιή τρόπο είναι πιθανό να διατηρήσει πιο υγιείς σχέσεις από ένα παιδί που ουρλιάζει ή λέει άσχημα πράγματα όταν είναι θυμωμένο.

Τα καλά νέα είναι ότι όλα τα παιδιά έχουν την ικανότητα να μάθουν δεξιότητες συναισθηματικής νοημοσύνης. Απλώς χρειάζονται τους ενήλικες για να τους διδάξουν πώς.

Ονομάστε τα συναισθήματα του παιδιού σας

Τα παιδιά πρέπει να ξέρουν να αναγνωρίζουν πώς αισθάνονται. Μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας βάζοντας ένα όνομα στα συναισθήματά του—τουλάχιστον το συναίσθημα που υποψιάζεστε ότι νιώθει το παιδί σας.

Όταν το παιδί σας είναι αναστατωμένο που έχασε ένα παιχνίδι ή πρέπει να μοιραστεί ένα παιχνίδι , μπορείτε να πείτε: «Φαίνεται ότι νιώθεις πολύ θυμωμένος αυτή τη στιγμή. Είναι σωστό?” Αν φαίνεται λυπημένο, θα μπορούσατε να πείτε, «Αισθάνεσαι απογοητευμένος που δεν πρόκειται να επισκεφτούμε τη γιαγιά και τον παππού σήμερα;»

Συναισθηματικές λέξεις όπως «θυμωμένος», «αναστατωμένος», «ντροπαλός» και «επώδυνος» μπορούν όλες να δημιουργήσουν ένα λεξιλόγιο για να εκφράσουν συναισθήματα. Μην ξεχάσετε να μοιραστείτε τις λέξεις για θετικά συναισθήματα, επίσης, όπως «χαρούμενος», «ενθουσιασμένος», «συνεπαρμένος»και «ελπιδοφόρο».

Δείξτε Ενσυναίσθηση

Όταν το παιδί σας είναι αναστατωμένο -ειδικά όταν τα συναισθήματά του φαίνονται λίγο δραματικά- μπορεί να είναι δελεαστικό να ελαχιστοποιήσετε το πώς αισθάνεται. Αλλά τα απορριπτικά σχόλια θα διδάξουν στο παιδί σας ότι ο τρόπος που νιώθει είναι λάθος.

Μια καλύτερη προσέγγιση είναι να επικυρώσετε τα συναισθήματά τους και να δείξετε ενσυναίσθηση — ακόμα κι αν δεν καταλαβαίνετε γιατί είναι τόσο αναστατωμένοι. Εάν το παιδί σας κλαίει επειδή του είπατε ότι δεν μπορεί να πάει στο πάρκο μέχρι να καθαρίσει το δωμάτιό του, πείτε κάτι σαν, «Αισθάνομαι αναστατωμένος όταν δεν προλαβαίνω να κάνω αυτό που θέλω κι εγώ. Είναι δύσκολο μερικές φορές να συνεχίσω να δουλεύω όταν δεν το θέλω».

Όταν το παιδί σας δει ότι καταλαβαίνετε πώς νιώθει μέσα του, θα αισθάνεται λιγότερο υποχρεωμένο να σας δείξει πώς αισθάνεται μέσω της συμπεριφοράς του. Έτσι, αντί να ουρλιάξουν και να κλάψουν για να σας δείξουν ότι είναι θυμωμένοι, θα νιώσουν καλύτερα όταν τους ξεκαθαρίσετε ότι έχετε ήδη καταλάβει ότι είναι αναστατωμένοι.

Μοντέλο κατάλληλων τρόπων έκφρασης συναισθημάτων

Τα παιδιά πρέπει να ξέρουν πώς να εκφράζουν τα συναισθήματά τους με κοινωνικά αποδεκτό τρόπο. Έτσι, λέγοντας «Τα συναισθήματά μου έχουν πληγωθεί» ή ζωγραφίζοντας μια εικόνα ενός λυπημένου προσώπου μπορεί να είναι χρήσιμο, το να ουρλιάζω και να πετάω πράγματα δεν είναι εντάξει.

Ο καλύτερος τρόπος για να διδάξετε στο παιδί σας πώς να εκφράζει συναισθήματα είναι να γίνετε εσείς το παράδειγμα.

Χρησιμοποιήστε λέξεις συναισθημάτων, στην καθημερινή σας συνομιλία και εξασκηθείτε να μιλάτε για αυτά. Πείτε πράγματα όπως: «Νιώθω θυμωμένος όταν βλέπω τα παιδιά να φέρονται άσχημα στην παιδική χαρά» ή «Νιώθω χαρούμενος όταν έρχονται οι φίλοι μας για δείπνο».

Μελέτες δείχνουν ότι οι συναισθηματικά έξυπνοι γονείς είναι πιο πιθανό να έχουν συναισθηματικά έξυπνα παιδιά. Έτσι, κάντε συνήθεια να εστιάσετε ξεκάθαρα στην οικοδόμηση των δεξιοτήτων σας, ώστε να είστε ένα αποτελεσματικό πρότυπο για το παιδί σας .

Διδάξτε τις υγιείς δεξιότητες αντιμετώπισης

Μόλις τα παιδιά καταλάβουν τα συναισθήματά τους, πρέπει να μάθουν πώς να τα αντιμετωπίζουν με υγιή τρόπο. Το να γνωρίζουν πώς να ηρεμούν, να χαροποιούν τον εαυτό τους ή να αντιμετωπίζουν τους φόβους τους μπορεί να είναι περίπλοκο για τα μικρά παιδιά.

Διδάξτε συγκεκριμένες δεξιότητες. Για παράδειγμα, το παιδί σας μπορεί να ωφεληθεί μαθαίνοντας πώς να παίρνει μερικές βαθιές αναπνοές όταν είναι θυμωμένο για να ηρεμήσει το σώμα του. Ένας φιλικός προς τα παιδιά τρόπος για να το διδάξετε αυτό περιλαμβάνει να τους πείτε να παίρνουν «αναπνοές με φυσαλίδες» όπου εισπνέουν από τη μύτη τους και φυσούν έξω από το στόμα τους σαν να φυσούν μέσα από ένα ραβδί με φυσαλίδες.

Μπορείτε επίσης να βοηθήσετε το παιδί σας να δημιουργήσει ένα κιτ που το βοηθά να ρυθμίζει τα συναισθήματά του. Ένα βιβλίο ζωγραφικής, ένα αγαπημένο βιβλίο για αστεία, μια χαλαρωτική μουσική και λοσιόν που μυρίζει όμορφα είναι μερικά αντικείμενα που μπορούν να βοηθήσουν ώστε να ηρεμήσουν τα συναισθήματά τους. Βάλτε τα αντικείμενα σε ένα ειδικό κουτί που θα το διακοσμήσουν. Στη συνέχεια, όταν είναι αναστατωμένα, υπενθυμίστε τους να πάνε να πάρουν το κιτ ηρεμίας τους και να εξασκηθούν χρησιμοποιώντας τα εργαλεία τους για να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους.

Αναπτύξτε δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων

Μέρος της οικοδόμησης της συναισθηματικής νοημοσύνης περιλαμβάνει την εκμάθηση του τρόπου επίλυσης προβλημάτων. Αφού επισημανθούν και αντιμετωπιστούν τα συναισθήματα, ήρθε η ώρα να επεξεργαστούμε πώς να διορθώσετε το ίδιο το πρόβλημα.

Ίσως το παιδί σας είναι θυμωμένο που η αδερφή του το διακόπτει συνέχεια ενώ παίζει ένα βιντεοπαιχνίδι. Βοηθήστε τους να εντοπίσουν τουλάχιστον πέντε τρόπους με τους οποίους θα μπορούσαν να λύσουν αυτό το πρόβλημα. Οι λύσεις δεν χρειάζεται να είναι καλές ιδέες. Αρχικά, ο στόχος είναι απλώς ο καταιγισμός ιδεών.

Αφού εντοπίσουν τουλάχιστον πέντε πιθανές λύσεις, βοηθήστε τους να αξιολογήσουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της καθεμιάς. Στη συνέχεια, ενθαρρύνετέ τους να επιλέξουν την καλύτερη επιλογή.

Όταν το παιδί σας κάνει λάθη, επεξεργαστείτε τι θα μπορούσε να είχε γίνει διαφορετικά και τι μπορεί να κάνει το παιδί σας για να επιλύσει τυχόν προβλήματα. Προσπαθήστε να ενεργείτε ως προπονητής, αντί για να επιλύετε εσείς τα προβλήματα. Παρέχετε καθοδήγηση όταν είναι απαραίτητο, αλλά εργαστείτε για να βοηθήσετε το παιδί σας να δει ότι έχει την ικανότητα να λύνει τα προβλήματα ειρηνικά και αποτελεσματικά μόνο του.

Κάντε τη Συναισθηματική Νοημοσύνη διαρκή στόχο

Ανεξάρτητα από το πόσο συναισθηματικά έξυπνο φαίνεται το παιδί σας, υπάρχει πάντα περιθώριο βελτίωσης. Και είναι πιθανό να υπάρξουν κάποια σκαμπανεβάσματα σε όλη την παιδική και εφηβική ηλικία. Καθώς μεγαλώνουν, είναι πιθανό να συναντήσουν εμπόδια που θα προκαλέσουν τις δεξιότητές τους. Έτσι, θέστε ως στόχο να ενσωματώσετε την ανάπτυξη δεξιοτήτων στην καθημερινότητά σας. Όταν το παιδί σας είναι μικρό, μιλάτε για τα συναισθήματα κάθε μέρα.

Μιλήστε για τα συναισθήματα που μπορεί να νιώθουν οι χαρακτήρες σε βιβλία ή ταινίες. Συζητήστε καλύτερους τρόπους με τους οποίους τα προβλήματα θα μπορούσαν να έχουν λυθεί ή στρατηγικές που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν οι χαρακτήρες για να συμπεριφέρονται στους άλλους με σεβασμό.

Καθώς το παιδί σας μεγαλώνει, μιλήστε για πραγματικές καταστάσεις — είτε πρόκειται για πράγματα που αντιμετωπίζει στην καθημερινή του ζωή είτε για ένα πρόβλημα που διαβάσατε στις ειδήσεις. Κάντε μια συνεχή συζήτηση.

Χρησιμοποιήστε τα λάθη του παιδιού σας ως ευκαιρίες για να μεγαλώσει καλύτερα. Όταν ενεργούν με θυμό ή πληγώνουν τα συναισθήματα κάποιου, αφιερώστε χρόνο για να μιλήσετε για το πώς μπορούν να τα πάνε καλύτερα στο μέλλον. Με τη συνεχή υποστήριξη και καθοδήγησή σας, το παιδί σας μπορεί να αναπτύξει τη συναισθηματική νοημοσύνη και την ψυχική δύναμη που θα χρειαστεί για να πετύχει στη ζωή.

By Amy Morin, LCSW

https://www.verywellfamily.com/

Επιμέλεια/Μετάφραση: paidikaimama.gr

 

Δες τις Βιβλιοπροτάσεις μας!
Δες τις Εκδηλώσεις που σ’ ενδιαφέρουν!